--- title: "Weer en klimaat" book: "Aard- en ruimtewetenschappen basisschool en onderbouw" subject: earth language: nl chapter: 11 exercises: 11 source: https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/11-weer-en-klimaat license: CC-BY-NC-SA-4.0 credit: "One Earth and Space Sciences Book, One Course (one-course.com)" --- # Hoofdstuk 11 — Weer en klimaat In de tweede week van januari komen er twee ansichtkaarten aan op school. Op de eerste, van Lena’s nichtje, bouwen kinderen een zandkasteel op een zonnig strand onder palmbomen. Op de tweede, van Toms oma, bouwen kinderen een sneeuwpop in een besneeuwde tuin. “Hoe kan het in dezelfde week zomer en winter zijn?” vraagt Tom. Het is niet het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) van één dag dat zo verschilt tussen die twee plaatsen. Het is het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) dat ze jaar na jaar hebben: hun [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate). ![Twee ansichtkaarten uit dezelfde week van januari: een zonnig strand en een besneeuwde tuin.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/img-e1ccee98280a.jpg) ![Twee ansichtkaarten uit dezelfde week van januari: een zonnig strand en een besneeuwde tuin.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/img-de5cc29618cc.jpg) *Twee ansichtkaarten uit dezelfde week van januari: een zonnig strand en een besneeuwde tuin.* **Wat je al weet.** Het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) is de toestand van de lucht op een bepaalde plaats en een bepaald moment: zonnig, bewolkt, regenachtig, sneeuwachtig, winderig ([Hoofdstuk 1](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#ch-g1-watching-the-weather)). Een thermometer meet de temperatuur van de lucht, in graden Celsius; een [regenmeter](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-rain-gauge) meet de [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation), in millimeter ([Hoofdstuk 7](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#ch-g4-clouds-rain-snow)). De [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) loopt rond het midden van de [globe](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-globe), halverwege tussen de [Noordpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles) en de [Zuidpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles) ([Hoofdstuk 6](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#ch-g3-continents-and-oceans)). De natuurkundeboeken lieten zien dat de Aarde in één jaar rond de Zon draait, en dat haar seizoenen komen door de schuine stand van haar as: in de zomer klimt de Zon hoger aan de hemel en zijn de dagen langer. ## 11.1 Weer is vandaag, klimaat is het gewone Het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) verandert van dag tot dag, en zelfs van uur tot uur. [Klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) is iets anders. **Definitie 11.1 (Klimaat).** Het *klimaat* van een plaats is het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) dat die gewoonlijk heeft, maand na maand, over veel jaren: hoe warm of koud, hoe nat of droog elk seizoen is. Weerkundigen berekenen het door het gemiddelde te nemen van de metingen van 30 jaar. “Het regent vanochtend” is een zin over het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather). “Hier regent het veel in de herfst” is een zin over het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate). Eén koude dag in de zomer verandert het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) niet; het is gewoon ongewoon weer. Weerkundigen over de hele wereld gebruiken dezelfde regel: ze nemen het gemiddelde van 30 jaar metingen. De gemiddelden die nu worden gebruikt, zijn die van de jaren 1991 tot 2020. ## 11.2 Het klimaatdiagram Om het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) van een plaats in één plaatje te laten zien, tekenen we een diagram. **Definitie 11.2 (Klimaatdiagram).** Een *klimaatdiagram* laat voor elke maand van het jaar de gemiddelde temperatuur van een plaats zien (een lijn) en de gemiddelde hoeveelheid [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) en [sneeuw](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) die er valt (staven, in millimeter water). ![Het klimaatdiagram van Seattle, een stad aan de westkust van de Verenigde Staten. Gemiddelden van de jaren 1991 tot 2020 (gegevens: NOAA).](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/fig-1d311be254e8.svg) *Het [klimaatdiagram](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) van Seattle, een stad aan de westkust van de Verenigde Staten. Gemiddelden van de jaren 1991 tot 2020 (gegevens: NOAA).* **Methode 11.3 (Een klimaatdiagram lezen).** 1. Zoek op de rode lijn de warmste en de koudste maand, en lees hun temperaturen af op de linkerschaal. Is de lijn vlak (het hele jaar dezelfde temperatuur) of gaat ze op en neer (warme en koude seizoenen)? Komt ze onder 0 $^\circ$ C (vorst)? 2. Zoek bij de blauwe staven de natste en de droogste maand, en lees ze af op de rechterschaal. Zijn de staven hoog of laag? Is er een droog seizoen? 3. Vat het samen in één zin: “het hele jaar heet en droog”, “zacht en nat, met een droge zomer”… **Voorbeeld 11.4 (Seattle).** In Seattle is augustus de warmste maand (ongeveer 20 $^\circ$C) en december de koudste (ongeveer 6 $^\circ$C): de lijn gaat op en neer, maar komt nooit onder het vriespunt. De hoogste staaf is die van november (ongeveer 160 mm), de laagste die van juli (ongeveer 15 mm). In één zin: zachte winters, koele zomers, nat in de herfst en de winter, vrij droog in de zomer. In een heel jaar valt er ongeveer 1 000 millimeter [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation): een meter water. ## 11.3 Vier klimaten Hier zijn de [klimaatdiagrammen](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) van vier plaatsen in de Verenigde Staten, ver uit elkaar: Phoenix, in de [woestijn](#def-g5-weather-and-climate-desert) van Arizona; Hilo, op het eiland Hawaï midden in de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean); Seattle, aan de westkust; en Utqiaġvik, in het hoge noorden van Alaska, aan de [kust](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-water) van de Noordelijke IJszee. Alle vier de diagrammen gebruiken dezelfde schalen, dus we kunnen ze in één oogopslag vergelijken. ![Vier klimaatdiagrammen met dezelfde schalen: temperatuur in C links (rode lijn), regen in millimeter rechts (blauwe staven). Gemiddelden van de jaren 1991 tot 2020 (gegevens: NOAA).](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/fig-34668d9b78a4.svg) *Vier [klimaatdiagrammen](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) met dezelfde schalen: temperatuur in $^\circ$C links (rode lijn), [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) in millimeter rechts (blauwe staven). Gemiddelden van de jaren 1991 tot 2020 (gegevens: NOAA).* **De woestijn.** In Phoenix zijn de staven zo laag dat we ze nauwelijks zien: in een heel jaar valt er minder dan 200 millimeter [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation). De zomers zijn erg heet: in juli is de gemiddelde temperatuur 35 graden. **Definitie 11.5 (Woestijn).** Een *woestijn* is een plaats waar heel weinig [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) valt: minder dan 250 millimeter per jaar. Er kunnen weinig planten leven, en de grond is vaak kaal. [Woestijnen](#def-g5-weather-and-climate-desert) zijn niet altijd heet. Kijk naar Utqiaġvik: daar valt minder dan 150 millimeter per jaar, nog minder dan in Phoenix: het is een koude [woestijn](#def-g5-weather-and-climate-desert). [Woestijnen](#def-g5-weather-and-climate-desert) kunnen heet of koud zijn. **Het regenwoud.** Hilo is het tegenovergestelde van Phoenix. Zijn staven zijn de hoogste van de vier diagrammen: er valt meer dan 3 000 millimeter [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) per jaar, en elke maand is nat. En zijn rode lijn is bijna vlak: het hele jaar tussen 22 en 25 graden. Er is helemaal geen winter. **Definitie 11.6 (Regenwoud).** Een *regenwoud* is een dicht bos van heel hoge bomen dat groeit waar het het hele jaar door warm en nat is, met veel [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) in elke maand. De meeste regenwouden liggen dicht bij de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator). ![Drie extreme klimaten. Links: de Sonorawoestijn in Arizona, de woestijn van Phoenix, met hoge saguarocactussen en vijgcactussen, die water opslaan in hun dikke stengels (foto: U.S. National Park Service, Saguaro National Park, publiek domein). Midden: in een regenwoud na een bui. Rechts: een poolkust in de winter, met een bevroren zee en een lage Zon op het middaguur.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/img-a58b7f621b1b.jpg) ![Drie extreme klimaten. Links: de Sonorawoestijn in Arizona, de woestijn van Phoenix, met hoge saguarocactussen en vijgcactussen, die water opslaan in hun dikke stengels (foto: U.S. National Park Service, Saguaro National Park, publiek domein). Midden: in een regenwoud na een bui. Rechts: een poolkust in de winter, met een bevroren zee en een lage Zon op het middaguur.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/img-dff1e06feefe.jpg) ![Drie extreme klimaten. Links: de Sonorawoestijn in Arizona, de woestijn van Phoenix, met hoge saguarocactussen en vijgcactussen, die water opslaan in hun dikke stengels (foto: U.S. National Park Service, Saguaro National Park, publiek domein). Midden: in een regenwoud na een bui. Rechts: een poolkust in de winter, met een bevroren zee en een lage Zon op het middaguur.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/img-52f19ef45b7c.jpg) *Drie extreme klimaten. Links: de Sonorawoestijn in Arizona, de [woestijn](#def-g5-weather-and-climate-desert) van Phoenix, met hoge saguarocactussen en vijgcactussen, die water opslaan in hun dikke stengels (foto: U.S. National Park Service, Saguaro National Park, publiek domein). Midden: in een [regenwoud](#def-g5-weather-and-climate-rainforest) na een bui. Rechts: een poolkust in de winter, met een bevroren [zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) en een lage Zon op het middaguur.* **Het gematigde klimaat.** Seattle zit ertussenin: de lijn stijgt in de zomer en daalt in de winter, maar nooit erg ver; het regent er flink, vooral in de herfst en de winter. Dit is een gematigd [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate): geen grote hitte, geen strenge kou. **Het poolklimaat.** In Utqiaġvik blijft de rode lijn acht maanden per jaar onder 0 $^\circ$C; in februari is het gemiddelde 24 graden onder nul. Zelfs in juli, de warmste maand, is het maar ongeveer 5 graden. ## 11.4 Warme, gematigde en koude zones Waarom is het warm bij de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) en koud bij de [polen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles)? Door de Zon. Bij de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) staat de middagzon het hele jaar hoog aan de hemel: haar licht valt bijna recht naar beneden en verwarmt de grond sterk. Bij de [polen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles) blijft de Zon altijd laag: haar licht komt schuin aan, verspreid over een groot oppervlak, en het verwarmt weinig. In de winter komt de Zon daar soms helemaal niet op. Twee paar lijnen rond de [globe](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-globe) verdelen de Aarde in [klimaatzones](#def-g5-weather-and-climate-climate-zone). **Definitie 11.7 (Keerkringen en poolcirkels).** De twee *keerkringen* zijn de lijnen rond de [globe](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-globe), één ten noorden en één ten zuiden van de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator), die aangeven hoe ver van de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) de middagzon recht boven je hoofd kan staan: de Kreeftskeerkring in het noorden, de Steenbokskeerkring in het zuiden. De twee *poolcirkels* zijn de lijnen rond de [globe](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-globe), dicht bij de [polen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles), waarachter de Zon midden in de winter minstens één dag niet opkomt, en midden in de zomer niet ondergaat: de noordpoolcirkel in het noorden, de zuidpoolcirkel in het zuiden. De schuine stand van de aardas bepaalt waar deze lijnen liggen. **Definitie 11.8 (Klimaatzones).** De Aarde is verdeeld in drie soorten *klimaatzones*: de *warme zone*, tussen de twee [keerkringen](#def-g5-weather-and-climate-tropics), rond de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator); de twee *gematigde zones*, tussen een [keerkring](#def-g5-weather-and-climate-tropics) en een [poolcirkel](#def-g5-weather-and-climate-tropics), waar zomers en winters verschillen; en de twee *koude zones*, voorbij de [poolcirkels](#def-g5-weather-and-climate-tropics), rond de [polen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles). ![De klimaatzones. Van boven naar beneden zijn de stippellijnen de noordpoolcirkel, de Kreeftskeerkring, de Steenbokskeerkring en de zuidpoolcirkel; de doorgetrokken lijn is de evenaar. De rode stippen zijn de vier plaatsen van de klimaatdiagrammen hierboven.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g5-weather-and-climate/fig-f9144599608d.svg) *De [klimaatzones](#def-g5-weather-and-climate-climate-zone). Van boven naar beneden zijn de stippellijnen de [noordpoolcirkel](#def-g5-weather-and-climate-tropics), de [Kreeftskeerkring](#def-g5-weather-and-climate-tropics), de [Steenbokskeerkring](#def-g5-weather-and-climate-tropics) en de [zuidpoolcirkel](#def-g5-weather-and-climate-tropics); de doorgetrokken lijn is de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator). De rode stippen zijn de vier plaatsen van de [klimaatdiagrammen](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) hierboven.* De zones geven een eerste, ruw beeld. Binnen elke zone veranderen veel andere dingen het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate): hoe ver een plaats van de [zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) ligt, hoe hoog ze ligt, waar de wind vandaan komt. Die leer je in de volgende jaren kennen. **Opmerking 11.9 (Phoenix en de zones).** Op de [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map) van de zones ligt Phoenix iets ten noorden van de [Kreeftskeerkring](#def-g5-weather-and-climate-tropics), in de gematigde zone, en toch is het een hete [woestijn](#def-g5-weather-and-climate-desert). De zones zijn een eerste, ruw beeld: veel van de grote hete [woestijnen](#def-g5-weather-and-climate-desert) liggen dicht bij de [keerkringen](#def-g5-weather-and-climate-tropics), aan de rand van de warme zone, en in [Hoofdstuk 24](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/24-wind-en-de-algemene-circulatie#ch-g8-winds-global-circulation) leer je waarom. ## 11.5 Oefeningen **Oefening 11.1 ★.** [Weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) of [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate)? 1. [(a)] Vanochtend sneeuwt het in Utqiaġvik. 2. [(b)] In Phoenix zijn de zomers erg heet en droog. 3. [(c)] Gistermiddag woei er een harde wind in Seattle. 4. [(d)] In Hilo regent het elke maand van het jaar veel. **Oplossing van Oefening 11.1.** (a) [Weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) (alleen vanochtend). (b) [Klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) (elke zomer). (c) [Weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) (gistermiddag). (d) [Klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) (elke maand, jaar na jaar). **Oefening 11.2 ★.** Wat is het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) van een plaats? Over hoeveel jaar nemen weerkundigen het gemiddelde van hun metingen om het te beschrijven? **Oplossing van Oefening 11.2.** Het [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) van een plaats is het [weer](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/1-kijken-naar-het-weer#def-g1-watching-the-weather-weather) dat die gewoonlijk heeft, maand na maand, over veel jaren. Weerkundigen nemen het gemiddelde van de metingen van 30 jaar. **Oefening 11.3 ★.** Welke maand is op het [klimaatdiagram](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) van Seattle de koudste? Welke is de natste? Komt de temperatuur ooit onder 0 $^\circ$C? **Oplossing van Oefening 11.3.** De koudste maand is december (ongeveer 6 $^\circ$C; januari is bijna even koud). De natste maand is november (ongeveer 160 mm). Nee: de lijn komt nooit onder 0 $^\circ$C. **Oefening 11.4 ★.** Welke maand is op het [klimaatdiagram](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) van Utqiaġvik de warmste? Is er een maand warmer dan 10 $^\circ$C? **Oplossing van Oefening 11.4.** Juli is de warmste maand, met ongeveer 5 $^\circ$C. Geen enkele maand is warmer dan 10 $^\circ$C. **Oefening 11.5 ★.** In welke [klimaatzone](#def-g5-weather-and-climate-climate-zone) ligt elk van deze plaatsen: de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator); de [Noordpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles); een plaats halverwege tussen de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) en de [Zuidpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles)? **Oplossing van Oefening 11.5.** De [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator): de warme zone. De [Noordpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles): de koude zone (de noordelijke). Halverwege tussen de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) en de [Zuidpool](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles): de zuidelijke gematigde zone (die ligt tussen de [Steenbokskeerkring](#def-g5-weather-and-climate-tropics) en de [zuidpoolcirkel](#def-g5-weather-and-climate-tropics)). **Oefening 11.6 ★.** Gebruik de [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map) van de zones. In welke [klimaatzone](#def-g5-weather-and-climate-climate-zone) ligt elk van de vier plaatsen: Phoenix, Hilo, Seattle, Utqiaġvik? **Oplossing van Oefening 11.6.** Hilo: de warme zone. Phoenix en Seattle: de noordelijke gematigde zone. Utqiaġvik: de noordelijke koude zone, voorbij de [noordpoolcirkel](#def-g5-weather-and-climate-tropics). **Oefening 11.7 ★★.** Hier is de gemiddelde [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) van elke maand in Seattle, in millimeter, afgerond op hele getallen: | J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | 147 | 96 | 106 | 81 | 48 | 37 | 15 | 25 | 41 | 99 | 160 | 145 | Hoeveel [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) valt er in een heel jaar in Seattle? Hoeveel valt er in de drie maanden december, januari en februari? **Oplossing van Oefening 11.7.** Het hele jaar: $147 + 96 + 106 + 81 + 48 + 37 + 15 + 25 + 41 + 99 + 160 + 145 = 1\,000$ millimeter. December, januari en februari: $145 + 147 + 96 = 388$ millimeter, meer dan een derde van de [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) van het jaar in drie maanden. **Oefening 11.8 ★★.** In Phoenix is de gemiddelde temperatuur 14 $^\circ$C in januari en 35 $^\circ$C in juli. In Hilo is ze 22 $^\circ$C in januari en 25 $^\circ$C in juli. Bereken voor elke plaats het verschil tussen juli en januari. Waar veranderen de seizoenen de temperatuur meer? **Oplossing van Oefening 11.8.** Phoenix: $35 - 14 = 21$ graden. Hilo: $25 - 22 = 3$ graden. De seizoenen veranderen de temperatuur veel meer in Phoenix; in Hilo is ze het hele jaar bijna gelijk. **Oefening 11.9 ★★.** Hier zijn de gemiddelden van een denkbeeldige plaats. | maand | J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | temperatuur ($^\circ$C) | 27 | 27 | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | | [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) (mm) | 250 | 230 | 280 | 290 | 260 | 180 | 170 | 160 | 190 | 230 | 250 | 260 | Is het een woestijn-, een regenwoud-, een gematigd of een poolklimaat? Geef twee redenen. In welke zone ligt de plaats waarschijnlijk? **Oplossing van Oefening 11.9.** Een regenwoudklimaat: het is het hele jaar heet (27 of 28 $^\circ$C, zonder winter), en er valt elke maand veel [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) (minstens 160 mm, en meer dan 2 000 mm per jaar). De plaats ligt waarschijnlijk in de warme zone, dicht bij de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator). **Oefening 11.10 ★★.** Denk terug aan de twee ansichtkaarten aan het begin van het hoofdstuk, verstuurd in dezelfde week van januari. Geef twee verschillende verklaringen voor hoe kinderen op de ene plek op een zonnig strand kunnen spelen terwijl anderen op een andere plek een sneeuwpop bouwen. **Oplossing van Oefening 11.10.** Eerste verklaring: het strand ligt in de warme zone, waar het het hele jaar warm is, en de besneeuwde tuin in een gematigde of koude zone, waar januari in de winter valt. Tweede verklaring: het strand ligt op het [zuidelijk halfrond](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator), waar januari in de zomer valt, en de besneeuwde tuin op het [noordelijk halfrond](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator), waar januari in de winter valt: de seizoenen zijn omgekeerd tussen de twee helften van de [globe](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-globe). **Oefening 11.11 ★★★.** Noor zegt: “Phoenix en Seattle liggen allebei in de gematigde zone, dus ze moeten hetzelfde [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate) hebben.” Laat met de [klimaatdiagrammen](#def-g5-weather-and-climate-climate-chart) zien dat ze ongelijk heeft: vergelijk hun temperaturen en hun [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation). Zeg daarna wat de [klimaatzones](#def-g5-weather-and-climate-climate-zone) ons vertellen, en wat niet. **Oplossing van Oefening 11.11.** Temperaturen: Phoenix is veel heter, ongeveer 35 $^\circ$C in juli tegen ongeveer 20 $^\circ$C in augustus in Seattle, en januari in Phoenix (ongeveer 14 $^\circ$C) is al even warm als mei in Seattle. [Regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation): minder dan 200 mm per jaar in Phoenix, een [woestijn](#def-g5-weather-and-climate-desert), tegen ongeveer 1 000 mm in Seattle. Ze hebben dus niet hetzelfde [klimaat](#def-g5-weather-and-climate-climate). De zones vertellen ons ruwweg hoeveel de Zon een plaats verwarmt, van de [evenaar](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-equator) tot de [polen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-poles); ze vertellen ons niet hoeveel [regen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation) er valt, en ook niet wat het effect is van de [zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), de [bergen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) of de wind.