---
title: "Vulkanen en aardbevingen: een eerste blik"
book: "Aard- en ruimtewetenschappen basisschool en onderbouw"
subject: earth
language: nl
chapter: 8
exercises: 11
source: https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/8-vulkanen-en-aardbevingen-een-eerste-blik
license: CC-BY-NC-SA-4.0
credit: "One Earth and Space Sciences Book, One Course (one-course.com)"
---

# Hoofdstuk 8 — Vulkanen en aardbevingen: een eerste blik

Op maandagavond toont het journaal een [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) op een eiland ver weg. In het donker spuit een fontein van gloeiend oranje [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) uit een spleet in de grond, en [rivieren](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-water) van vuur stromen langzaam de helling af naar de [zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), sissend en dampend. Op donderdag toont het journaal een andere plek: een stadje waar bij zonsopgang de grond een halve minuut lang schudde. Schoorstenen vielen op straat, en een oud huis schoof van zijn fundering.

Twee heel verschillende gebeurtenissen. Toch komen ze allebei van diep in de Aarde, en, zoals we zullen zien, ze gebeuren allebei veel vaker in sommige delen van de wereld dan in andere.

**Wat je al weet.**

[Bergen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform), [heuvels](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform), [dalen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) en [vlakten](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) zijn de vormen van het land ([Hoofdstuk 2](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#ch-g1-landscapes-around-us)). Het land van de Aarde ligt in zeven [continenten](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-continent), tussen vijf [oceanen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean); de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) is de grootste [oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) ([Hoofdstuk 6](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#ch-g3-continents-and-oceans)).

## 8.1 Een vulkaan barst uit

Diep onder onze voeten is de Aarde heel heet. Op sommige plaatsen is het [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) daar zo heet dat het gesmolten is. Dit gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) is lichter dan het [vaste gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) eromheen, dus stijgt het langzaam op, zoals een kurk in water. Waar het een weg naar buiten vindt, ontstaat een [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano).

**Definitie 8.1 (Vulkaan).**

Een *vulkaan* is een plek waar gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) van diep in de Aarde aan het oppervlak komt, en ook de [heuvel](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) of [berg](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) die het gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) daar laag na laag opbouwt.

**Definitie 8.2 (Uitbarsting, lava en vulkanische as).**

Een *uitbarsting* is de tijd waarin een [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock), as en gas uitstoot. *Lava* is gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) dat over het oppervlak uitvloeit; het stroomt, koelt dan af en wordt hard tot nieuw [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock). *Vulkanische as* bestaat uit piepkleine stukjes [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) en glas die door een uitbarsting de lucht in worden geblazen; het valt terug als een grijze [sneeuw](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation).

![Een vulkaan die uitbarst (getekend, niet op schaal). Gesmolten gesteente stijgt van diep beneden op en komt bovenaan naar buiten: het stroomt naar beneden als lava, terwijl as en gas hoog de lucht in worden geblazen. Elke uitbarsting voegt een nieuwe laag toe aan de berg.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/fig-4ebec758d9e4.svg)

*Een [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) die uitbarst (getekend, niet op schaal). Gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) stijgt van diep beneden op en komt bovenaan naar buiten: het stroomt naar beneden als [lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption), terwijl as en gas hoog de lucht in worden geblazen. Elke [uitbarsting](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) voegt een nieuwe laag toe aan de [berg](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform).*

Niet alle [uitbarstingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) zien er hetzelfde uit. Bij sommige is de [lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) dun vloeibaar: ze stroomt rustig naar buiten in gloeiende [rivieren](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-water) die kilometers ver kunnen stromen, soms helemaal tot in [zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean). Bij andere is het gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) dik en vol gas, zoals een geschudde fles prik: als het naar buiten barst, ontploft het in een enorme aszuil die hoog de lucht in stijgt.

![](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/img-daa0f1a80619.jpg)

![](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/img-d01f075a5735.jpg)

*Een rustige [uitbarsting](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption): [lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) stroomt over een klif in de [oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), op Hawaï. Foto: USGS Hawaiian Volcano Observatory (publiek domein).*

*Een explosieve [uitbarsting](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption): Mount St. Helens, Verenigde Staten, 18 mei 1980. Foto: Austin Post, USGS (publiek domein).*

**Voorbeeld 8.3 (Mount St. Helens, 1980).**

In het voorjaar van 1980 groeide er een bult op de flank van Mount St. Helens, doordat gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) in de [berg](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) naar boven drukte. Op de ochtend van 18 mei schudde een kleine [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) de [berg](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform), de bult gleed weg in een reusachtige aardverschuiving, en de [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) explodeerde opzij en naar boven. De bovenste 400 meter van de [berg](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-landform) waren verdwenen: de top werd een enorme krater.

## 8.2 De grond schudt

Het [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) diep onder onze voeten staat niet helemaal stil. Heel langzaam wordt het geduwd en getrokken. Het buigt een beetje door, zoals een liniaal waar je aan beide uiteinden tegen duwt — tot het plotseling breekt en verschuift. De schok laat de grond kilometers in de omtrek schudden.

**Definitie 8.4 (Aardbeving).**

Een *aardbeving* is een plotseling schudden van de grond, veroorzaakt door [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) dat diep onder de grond breekt en verschuift.

Een [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) duurt meestal maar een paar seconden, bij de grootste soms een minuut of twee. De meeste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) zijn zo klein dat niemand ze voelt: alleen instrumenten merken ze op. Een sterke [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) kan de grond laten golven als het dek van een schip, wegen doen scheuren en muren en huizen laten instorten.

![Na een sterke aardbeving in Californië in 1989: dit houten huis werd opzij van zijn betonnen fundering geworpen. Foto: J. K. Nakata, USGS (publiek domein).](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/img-a78f7ea39919.jpg)

*Na een sterke [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) in Californië in 1989: dit houten huis werd opzij van zijn betonnen fundering geworpen. Foto: J. K. Nakata, USGS (publiek domein).*

**Opmerking 8.5 (Hoe vaak?).**

Geologen houden een lijst bij van alle grote [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) op Aarde. In de 50 jaar van 1976 tot 2025 telt de lijst 7 031 grote [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) (sterk genoeg om gebouwen in de buurt te beschadigen): ongeveer 141 per jaar, of bijna 3 per week. De allergrootste, die hele steden kunnen verwoesten, zijn er ongeveer 14 per jaar. Op diezelfde Aarde zijn in de laatste twaalfduizend jaar of zo ongeveer 1 200 [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) uitgebarsten.

## 8.3 Waar vulkanen en aardbevingen voorkomen

Als [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) en [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) zomaar overal voorkwamen, zouden de stippen gelijkmatig over een [wereldkaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/6-de-globe-continenten-en-oceanen#def-g3-continents-and-oceans-world-map) verspreid liggen. Dat doen ze niet.

De [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map) hieronder laat een opvallend patroon zien. De meeste [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) en de meeste grote [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) liggen in lange, smalle gordels. De langste van allemaal loopt rond de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean): van Nieuw-Zeeland omhoog via Indonesië, de Filipijnen en Japan, naar Alaska, en dan helemaal langs de westkust van Amerika naar beneden tot de punt van Chili. Door de vele [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) wordt die gordel vaak de “Ring van Vuur” genoemd.

**Voorbeeld 8.6 (Tellen op de kaart).**

We hebben de stippen geteld die in de gekleurde ring liggen (binnen 500 kilometer van zijn middenlijn). Van de 1 214 [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) liggen er 837 in de ring: ongeveer 2 op de 3. Van de 696 allergrootste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) liggen er 532 in de ring: ongeveer 3 op de 4. De ring beslaat maar een klein deel van de Aarde, maar hij bevat de meeste [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) en [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake).

![Vulkanen die in de laatste twaalfduizend jaar of zo zijn uitgebarsten, en de allergrootste aardbevingen van 1976–2025. De meeste liggen langs een ring van eilandketens en gebergten rond de Stille Oceaan (gekleurd). Gegevens: Smithsonian Global Volcanism Program; aardbevingscatalogus van de U.S. Geological Survey; kustlijnen Natural Earth.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/fig-a9002596e2f2.svg)

*[Vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) die in de laatste twaalfduizend jaar of zo zijn uitgebarsten, en de allergrootste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) van 1976–2025. De meeste liggen langs een ring van eilandketens en gebergten rond de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) (gekleurd). Gegevens: Smithsonian Global Volcanism Program; aardbevingscatalogus van de U.S. Geological Survey; kustlijnen Natural Earth.*

Andere gordels zijn kleiner: een ervan loopt door het zuiden van Europa en Azië, van de Middellandse [Zee](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) tot de Himalaya; andere lopen midden door de [oceanen](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), waar de [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) onder water verborgen liggen. Sommige plaatsen, zoals Hawaï, hebben [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) ver van elke gordel. Waarom de gordels liggen waar ze liggen, is een vraag voor [Hoofdstuk 18](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/18-platentektoniek-de-bewegende-puzzel#ch-g7-plate-tectonics): het antwoord verklaart de vorm van de hele [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map).

## 8.4 Veilig blijven

Niemand kan een [uitbarsting](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) of een [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) tegenhouden. Maar wie weet wat hij moet doen, redt levens.

![Wat je doet zodra de grond begint te schudden: bukken, dekken en vasthouden.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/fig-d582d49105c4.svg)

*Wat je doet zodra de grond begint te schudden: bukken, dekken en vasthouden.*

**Veiligheid.**

**Bij een [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake).** Zodra je de grond voelt schudden: **buk** op je handen en knieën; **dek** je hoofd en nek af met je arm, en kruip onder een stevige tafel of bank als er een in de buurt is; **houd** die **vast** tot het schudden stopt. Ren niet naar buiten terwijl de grond schudt, en ga niet in een deuropening staan: vallend glas en vallende voorwerpen zijn het grootste gevaar. Als het stopt, verlaat je rustig het gebouw, zoals je op school oefent.

**Bij een [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano).** Wetenschappers houden [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) in de gaten die wakker kunnen worden. Waarschuwen ze dat er een [uitbarsting](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) aankomt, dan zeggen de autoriteiten dat de mensen het gebied moeten verlaten. Volg hun aanwijzingen meteen op, en ga nooit dichterbij om te kijken.

![Een aardbevingsoefening: de leerlingen oefenen “bukken, dekken en vasthouden” onder hun tafels.](https://one-course.com/images/onecourse/chapters/earth-1/g4-volcanoes-earthquakes-first-look/img-ac9a98ef4398.jpg)

*Een aardbevingsoefening: de leerlingen oefenen “bukken, dekken en vasthouden” onder hun tafels.*

## 8.5 Oefeningen

**Oefening 8.1 ★.**

[Lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption), as of gas? (a) een [rivier](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-water) van gloeiend gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) die een helling af stroomt; (b) piepkleine stukjes [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) die de lucht in worden geblazen en terugvallen als grijze [sneeuw](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/7-wolken-regen-en-sneeuw#def-g4-clouds-rain-snow-precipitation); (c) iets onzichtbaars dat samen met de as uit de [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) ontsnapt.

**Oplossing van Oefening 8.1.**

(a) [Lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption). (b) [Vulkanische as](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption). (c) Gas.

**Oefening 8.2 ★.**

Wat is een [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake)? Duurt ze uren, of seconden?

**Oplossing van Oefening 8.2.**

Een [aardbeving](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) is een plotseling schudden van de grond, veroorzaakt door [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) dat diep onder de grond breekt en verschuift. Ze duurt seconden (bij de allergrootste een minuut of twee), geen uren.

**Oefening 8.3 ★.**

Zet de drie stappen op volgorde: vasthouden; bukken; dekken.

**Oplossing van Oefening 8.3.**

Bukken, dekken, vasthouden.

**Oefening 8.4 ★.**

Rond welke [oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean) liggen de meeste [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) op de [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map) op pagina [53](#fig-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-map)?

**Oplossing van Oefening 8.4.**

Rond de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean).

**Oefening 8.5 ★.**

Waar of niet waar? (a) De meeste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) zijn te klein om te voelen. (b) [Lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) blijft voor altijd vloeibaar. (c) Als de grond schudt, kun je het best naar buiten rennen.

**Oplossing van Oefening 8.5.**

(a) Waar: alleen instrumenten merken de meeste op. (b) Niet waar: [lava](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-eruption) koelt af en wordt hard tot nieuw [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock). (c) Niet waar: rennen terwijl de grond schudt is gevaarlijk (je kunt vallen, en glas en voorwerpen vallen van gebouwen); bukken, dekken en vasthouden.

**Oefening 8.6 ★.**

Kijk naar de tekening van de [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) op pagina [51](#fig-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano). Waar komt het gesmolten [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) vandaan? Waar komt het naar buiten?

**Oplossing van Oefening 8.6.**

Het komt van diep onder de [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano), waar [gesteente](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/5-stenen-kiezels-en-zand#def-g3-stones-pebbles-sand-rock) gesmolten is. Het stijgt op door het midden van de [vulkaan](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) en komt bovenaan naar buiten.

**Oefening 8.7 ★★.**

Zoek op de [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map): (a) een land in Amerika met veel [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) over zijn hele lengte; (b) een groep eilanden midden in de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), met [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano), die niet op de ring ligt.

**Oplossing van Oefening 8.7.**

(a) Chili (Peru, Ecuador of Mexico zijn ook goed): de [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) liggen over de hele lengte van het land, dicht bij de [kust](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/2-landschappen-om-ons-heen#def-g1-landscapes-around-us-water) van de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean). (b) Hawaï, midden in de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean), ver van de gekleurde ring.

**Oefening 8.8 ★★.**

Er zijn ongeveer 141 grote [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) per jaar. Hoeveel is dat ongeveer per maand? (Een jaar heeft 12 maanden; geef een heel getal.)

**Oplossing van Oefening 8.8.**

$141 \div 12$ is iets minder dan 12 (want $12 \times 12 = 144$): ongeveer 12 grote [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) per maand.

**Oefening 8.9 ★★.**

Ongeveer 3 op de 4 allergrootste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) vinden plaats in de ring rond de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean). Hoeveel van 20 allergrootste [aardbevingen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-earthquake) verwacht je ongeveer in de ring? En erbuiten?

**Oplossing van Oefening 8.9.**

Van 20 is een kwart 5, dus drie kwart is $3 \times 5 = 15$: ongeveer 15 in de ring, en ongeveer $20 - 15 = 5$ erbuiten.

**Oefening 8.10 ★★.**

Tijdens een aardbevingsoefening rent Leo naar de deuropening van het klaslokaal. Wat had hij in plaats daarvan moeten doen, en waarom?

**Oplossing van Oefening 8.10.**

Hij had op zijn handen en knieën moeten bukken, zijn hoofd en nek onder zijn tafel moeten afdekken en de tafel moeten vasthouden tot het schudden stopte. Een deuropening beschermt hem niet tegen vallende of rondvliegende voorwerpen, en rennen terwijl de grond schudt kan hem doen vallen.

**Oefening 8.11 ★★★.**

Van de 1 214 [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano) op de [kaart](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/4-van-tekening-tot-kaart#def-g2-drawing-to-map-map) liggen er 837 in de ring rond de Stille [Oceaan](https://one-course.com/books/earth/1/nl/chapter/3-water-op-aarde#def-g2-water-on-earth-ocean). Hoeveel liggen er buiten? Is “ongeveer 2 op de 3” een goede manier om het deel in de ring te beschrijven? (Tip: hoeveel is twee derde van 1 200?)

**Oplossing van Oefening 8.11.**

Buiten de ring: $1214 - 837 = 377$ [vulkanen](#def-g4-volcanoes-earthquakes-first-look-volcano). Een derde van 1 200 is 400, dus twee derde van 1 200 is 800. De ring bevat er 837, iets meer dan 800 van de ongeveer 1 200: “ongeveer 2 op de 3” is een goede beschrijving.