Wat is Afweergeheugen?

Na de overwinning trekt een deel van het kloonleger zich terug als geheugencellen: langlevende specialisten die de beschrijving van het antigeen vasthouden. Een tweede landing van dezelfde indringer treft een voorbereid korps — reactie in uren, de indringer opgeruimd nog voor de verschijnselen: je bent immuun. Eén keer mazelen, nooit twee keer; de stam van vorige winter die de uitbraak van dit jaar niet opnieuw kon ontsteken (Probleem 69.1). Het geheugen is de reden dat dezelfde verkoudheid nooit twee keer lijkt te komen — en de reden dat verkoudheden blijven komen: hun virussen muteren snel (Propositie 65.6) naar beschrijvingen die het geheugen niet bezit.