Wat is Eenparige en veranderlijke beweging? — Natuurkunde

Definitie 40.4 Natuurkunde basisschool en onderbouw · Hoofdstuk 40 — Beweging beschrijven: baan en snelheid

Een beweging is eenparig wanneer ze in gelijke tijden gelijke afstanden aflegt — de gelijkmatige pas van iemand die naar een metronoom luistert, de kruisvaart van een trein tussen twee stations. Ze is veranderlijk wanneer het tempo verandert: sneller worden (de sprinter uit de startblokken), langzamer worden (de remmende bus), of allebei om beurten (het eindeloze optrekken en stoppen van stadsverkeer).

Drie stippenfilms, één opname per tik: gelijkmatige verdeling, uit elkaar gaand, samendringend — eenparig, versnellend, remmend.

Voorbeelden

Voorbeeld 40.7 (Snelheid via evenredigheid)

Een tram in eenparige beweging legt $9\,\mathrm{km}$ af in $20$ minuten. Welke snelheid is dat, in de vertrouwde kilometers per uur? Evenredigheid antwoordt zonder enige nieuwe machinerie: een uur telt drie porties van $20$ minuten, dus legt de tram in één uur $3 \times 9 = 27\,\mathrm{km}$ af — zijn snelheid is $27$ kilometer per uur. In een tabel:

minuten	$20$	$60$
kilometers	$9$	$27$

Eenparige beweging is evenredigheid tussen afstand en tijd — je wiskundecursus en je natuurkundecursus hebben elkaar zojuist de hand geschud.

Lees in het hoofdstuk →