Alle boeken

Professioneel

Apps Over Coach Inloggen Begin met lezen

Scheikunde · Begrippenlijst

Wat is Meertandig ligand, chelaat?

Ook bekend als: meertandig ligand · chelaat

Definitie 12.2 Universitaire scheikunde — jaar 1 · Hoofdstuk 12 — Complexvorming

Een ligand dat zich tegelijk via meerdere van zijn atomen aan hetzelfde centrale ion bindt, is een meertandig ligand; het complex dat het vormt, waarin het ligand ringen rond het metaalion sluit, is een chelaat. Ethyleendiamine HX2N−CHX2−CHX2−NHX2\ce{H2N-CH2-CH2-NH2} bindt via twee N-atomen, het oxalaation CX2OX4X2−\ce{C2O4^2-} via twee O-atomen, en het ethyleendiaminetetra-acetaation (edta, geschreven als YX4−\ce{Y^4-}) via twee N- en vier O-atomen.

Links: het edta-ion Y4-, met zijn twee N-atomen en vier carboxylaatgroepen. Rechts: het chelaat van calcium met edta, [ CaY]2-, schematisch: de zes donoratomen (blauwe bindingen) zitten op de hoekpunten van een octaëder rond het ion, de twee N-atomen naast elkaar, en de koolstofketens van het ligand (oranje) sluiten vijf ringen van elk vijf atomen, de ringen van het chelaat. Links: het edta-ion Y4-, met zijn twee N-atomen en vier carboxylaatgroepen. Rechts: het chelaat van calcium met edta, [ CaY]2-, schematisch: de zes donoratomen (blauwe bindingen) zitten op de hoekpunten van een octaëder rond het ion, de twee N-atomen naast elkaar, en de koolstofketens van het ligand (oranje) sluiten vijf ringen van elk vijf atomen, de ringen van het chelaat.
Links: het edta-ion YX4−\ce{Y^4-}, met zijn twee N-atomen en vier carboxylaatgroepen. Rechts: het chelaat van calcium met edta, [CaY]2−[\ce{CaY}]^{2-}, schematisch: de zes donoratomen (blauwe bindingen) zitten op de hoekpunten van een octaëder rond het ion, de twee N-atomen naast elkaar, en de koolstofketens van het ligand (oranje) sluiten vijf ringen van elk vijf atomen, de ringen van het chelaat.
Lees in het hoofdstuk →

Verwante begrippen