Biologie · Begrippenlijst

Wat is De testis en de spermatogenese?

Definitie 8.1 Universitaire biologie — jaar 2 · Hoofdstuk 8 — Geslachtelijke voortplanting van zoogdieren

De testis is een massa zaadbuisjes, samen enkele honderden meters lang, waarvan de wanden zaadcellen maken; tussen de buisjes liggen de leydigcellen, die testosteron maken. In de wand van het buisje delen de spermatogonia aan de buitenrand zich door mitose, waarbij ze een stampopulatie in stand houden en cellen naar binnen sturen; die groeien uit tot primaire spermatocyten, die meiose I ondergaan (tot twee secundaire spermatocyten) en meiose II (tot vier haploïde spermatiden); de spermatiden stoten het grootste deel van hun cytoplasma af, condenseren hun kern, vormen een flagel en bedekken de kern met het acrosoom, een blaasje vol enzymen, en worden zo spermatozoa die in het lumen worden vrijgelaten. Grote sertolicellen overspannen de wand, verzorgen de kiemcellen en vormen met de nauwe verbindingen tussen hen een bloed-testisbarrière die het afweersysteem weghoudt van cellen die pas in de puberteit verschijnen. De hele reeks duurt bij een man ongeveer 6464 dagen en levert van de puberteit tot op hoge leeftijd zo’n 10810^{8} zaadcellen per dag op. Zaadcellen verlaten de testis onbeweeglijk en rijpen twee weken in de bijbal.

Een zaadbuisje in dwarsdoorsnede. De kiemcellen rijpen van de buitenwand (spermatogonia) naar binnen (spermatocyten, spermatiden, spermatozoa in het lumen), ondersteund door sertolicellen; leydigcellen tussen de buisjes maken testosteron.
Een zaadbuisje in dwarsdoorsnede. De kiemcellen rijpen van de buitenwand (spermatogonia) naar binnen (spermatocyten, spermatiden, spermatozoa in het lumen), ondersteund door sertolicellen; leydigcellen tussen de buisjes maken testosteron.
Links: zaadbuisjes in doorsnede, met de kiemcellen gelaagd van de wand tot het lumen. Rechts: spermatozoa onder de rasterelektronenmicroscoop, met het acrosoomkapje zichtbaar op de koppen. Links: zaadbuisjes in doorsnede, met de kiemcellen gelaagd van de wand tot het lumen. Rechts: spermatozoa onder de rasterelektronenmicroscoop, met het acrosoomkapje zichtbaar op de koppen.
Links: zaadbuisjes in doorsnede, met de kiemcellen gelaagd van de wand tot het lumen. Rechts: spermatozoa onder de rasterelektronenmicroscoop, met het acrosoomkapje zichtbaar op de koppen.
Lees in het hoofdstuk →