Biologie · Begrippenlijst

Wat is Haplontisch, diplontisch, haplodiplontisch?

Definitie 5.1 Universitaire biologie — jaar 2 · Hoofdstuk 5 — Levenscycli en voortplanting van landplanten

Elke geslachtelijke levenscyclus bevat één bevruchting, die het chromosoomaantal verdubbelt, en één meiose, die het halveert; de cycli verschillen in wat er tussen beide gebeurt. In een haplontische cyclus is de zygote de enige diploïde cel en ondergaat ze meteen meiose; het organisme is haploïd en maakt zijn gameten door mitose (Chlamydomonas, veel algen en schimmels). In een diplontische cyclus maakt de meiose rechtstreeks gameten, zijn de gameten de enige haploïde cellen en is het organisme diploïd (dieren, het bruinwier Fucus). In een haplodiplontische cyclus maakt de meiose sporen, die door mitose uitgroeien tot een haploïd organisme, de gametofyt, dat door mitose gameten maakt; de zygote groeit door mitose uit tot een diploïd organisme, de sporofyt, dat door meiose sporen maakt. Twee meercellige lichamen wisselen elkaar af — de generatiewisseling — en dit is de cyclus van elke landplant en van veel algen.

Drie levenscycli. Blauw: de haploïde fase; rood: de diploïde fase; de dikke bogen zijn de meercellige lichamen. Elke cyclus doorloopt één keer meiose en één keer bevruchting; ze verschillen in welke fase — of beide — tot een organisme uitgroeit.
Drie levenscycli. Blauw: de haploïde fase; rood: de diploïde fase; de dikke bogen zijn de meercellige lichamen. Elke cyclus doorloopt één keer meiose en één keer bevruchting; ze verschillen in welke fase — of beide — tot een organisme uitgroeit.

Voorbeelden

Voorbeeld 5.11 (De groepen vergeleken)

mossenvarensconiferen
dominante generatiegametofytsporofytsporofyt
gametofytbebladerd stengeltje, cmprothallium, mm, vrijstuifmeelkorrel (4 cellen); inhoud van het zaadbeginsel (duizenden cellen)
sporenéén soortéén soortmicrosporen, megasporen
bevruchtingzaadcellen zwemmen in waterzaadcellen zwemmen in waterstuifmeelbuis
verspreidingsporesporezaad
vaatweefselgeenxyleem, floëemxyleem, floëem, hout
Lees in het hoofdstuk →