CoachEen prokaryoot (de bacteriën en de archaea, twee domeinen die evenveel van elkaar verschillen als elk van beide van ons) is een cel zonder kern of door een membraan omgeven organellen: één circulair chromosoom in een nucleoïde, vaak met kleine extra ringen die plasmiden heten, ribosomen vrij in een cytoplasma van , een plasmamembraan dat de ademhalings- of fotosyntheseketens draagt, en een stevige celwand die weerstand biedt aan de turgor van een cytoplasma dat enkele bar boven zijn omgeving staat. Er zijn weinig vormen, en ze hebben een naam: coccus (bol), bacil (staaf), spirillum en spirocheet (schroeven), vibrio (komma); cellen kunnen na de deling in paren, ketens, tetraden of trossen bijeen blijven.
Voorbeelden
Voorbeeld 1.10 (Cyanobacteriën en de heterocyste)
Cyanobacteriën zijn de bacteriën die fotosynthese bedrijven zoals planten, door water te splitsen en zuurstof vrij te maken op gestapelde inwendige membranen (de thylakoïden, die de chloroplast van hen heeft geërfd). Vele groeien als draden van cellen met een gemeenschappelijke schede. Bij Anabaena wordt, wanneer gebonden stikstof opraakt, ongeveer elke tiende cel een heterocyste: ze ontmantelt haar zuurstofproducerende fotosysteem, verdikt haar wand tegen zuurstof en bindt stikstof uit de lucht met een enzym dat zuurstof zou vernietigen, waarbij ze glutamine aan haar buren levert in ruil voor suiker. Een draad van Anabaena is een eerste schets van een arbeidsverdeling tussen cellen.