Een zaad maken kost twee duidelijk verschillende stappen:
- bestuiving: een stuifmeelkorrel reist van een meeldraad naar de top van een stamper — gedragen door een insect (Propositie 16.3) of door de wind;
- bevruchting: de gelande korrel laat een fijne buis omlaag door de stamper groeien; daardoorheen bereikt de mannelijke cel een zaadknop en verenigt ze zich met de eicel.
Bestuiving is de reis; bevruchting is de ontmoeting.
Voorbeelden
Voorbeeld 31.4 (Waarom onbezochte bloemen afvallen)
De boomgaardregel uit Opmerking 16.5 heeft nu haar mechanisme: geen bezoek, geen stuifmeel op de stamper; geen stuifmeel, geen buis, geen bevruchting; en een onbevruchte bloem verwelkt in haar geheel — geen opzwellende stamper, geen kers. De ontbrekende stap was onzichtbaar, de reis van een cel door een buis — maar de lege tak in juli is zichtbaar genoeg.