Biologie · Begrippenlijst

Wat is Stofwisselingssnelheid, allometrie?

Ook bekend als: stofwisselingssnelheid · basaal metabolisme · allometrie

Definitie 1.13 Universitaire biologie — jaar 1 · Hoofdstuk 1 — Het organisme: een systeem in wisselwerking met zijn omgeving

De stofwisselingssnelheid BB van een organisme is de snelheid waarmee het chemische energie omzet, gemeten in watt als warmteproductie of als zuurstofverbruik (1L1\,\mathrm{L} verbruikte O2\mathrm{O_2} 20kJ\approx 20\,\mathrm{kJ}). Het basaal metabolisme is dat van een rustende, nuchtere endotherm in zijn thermoneutrale zone. Van een grootheid YY zegt men dat zij allometrisch met de lichaamsmassa MM schaalt wanneer Y=aMbY = a\,M^{b} met een exponent b1b \neq 1; op een dubbellogaritmische grafiek is het verband een rechte lijn met helling bb.

De wet van Kleiber. Het basaal metabolisme tegen de lichaamsmassa voor zes zoogdieren op logaritmische assen: de punten liggen op een lijn met helling 3/4 over vijf ordes van grootte in massa.
De wet van Kleiber. Het basaal metabolisme tegen de lichaamsmassa voor zes zoogdieren op logaritmische assen: de punten liggen op een lijn met helling 3/43/4 over vijf ordes van grootte in massa.

Voorbeelden

Voorbeeld 1.16 (Muis en olifant)

Een muis van 20g20\,\mathrm{g}: B=3.4×0.020.75=0.18WB = 3.4\times 0.02^{0.75} = 0.18\,\mathrm{W}, oftewel 9W/kg9\,\mathrm{W}/\mathrm{kg}. Een olifant van 4t4\,\mathrm{t}: B=3.4×40000.75=1700WB = 3.4\times 4000^{0.75} = 1700\,\mathrm{W}, oftewel 0.43W/kg0.43\,\mathrm{W}/\mathrm{kg}. De olifant verbrandt tienduizend keer meer dan de muis, maar elke gram van hem verbrandt eenentwintig keer minder: (4000/0.02)1/4=1/21(4000/0.02)^{-1/4} = 1/21. De muis moet elke dag een tiende van haar massa eten, de olifant een vijftigste. Het hart van de muis slaat 600600\, keer per minuut, dat van de olifant 3030\,: de hartslagfrequentie schaalt, net als B/MB/M, als M1/4M^{-1/4}, en de harten van beide dieren slaan in een leven ongeveer een miljard keer.

Lees in het hoofdstuk →