Natuurkunde · Begrippenlijst

Wat is De drie historische stralingen?

Ook bekend als: alfastraling · bètastraling · gammastraling · verzwakking

Definitie 19.7 Natuurkunde bovenbouw · Hoofdstuk 19 — De atoomkern en radioactiviteit

Drie stralingen, benoemd voordat iemand wist wat ze waren:

  • alfa (α\alpha): een heliumkern 24He{}^{4}_{2}\mathrm{He} die in haar geheel wordt uitgestoten — zwaar, dubbel geladen, tegengehouden door een vel papier of enkele centimeters lucht;
  • bèta (β\beta^-): een elektron 1  0e{}^{\;0}_{-1}\mathrm{e} dat in de kern ontstaat en wordt uitgestoten — licht, snel, tegengehouden door enkele millimeters aluminium;
  • gamma (γ\gamma): elektromagnetische straling, veel energierijker dan licht — nooit helemaal tegengehouden, alleen verzwakt: een centimeter lood absorbeert de helft.
sterft in papier, - in millimeters aluminium;  wordt alleen dunner, zelfs door lood.
α\alpha sterft in papier, β\beta^- in millimeters aluminium; γ\gamma wordt alleen dunner, zelfs door lood.

Voorbeelden

Voorbeeld 19.11 (Een alfaverval)

Radium-226, het radium van de Curies, is een α\alpha-straler: uit 88226RaZAY+24He{}^{226}_{88}\mathrm{Ra} \to {}^{A}_{Z}\mathrm{Y} + {}^{4}_{2}\mathrm{He} volgt A=2264=222A = 226 - 4 = 222 en Z=882=86Z = 88 - 2 = 86; element 8686 is radon, dus 88226Ra86222Rn+24He{}^{226}_{88}\mathrm{Ra} \to {}^{222}_{86}\mathrm{Rn} + {}^{4}_{2}\mathrm{He} — het radioactieve gas van slecht geventileerde kelders.

Voorbeeld 19.12 (Een bèta-minverval)

Koolstof-14 ligt boven de band (88 neutronen tegen 66 protonen): 614C714N+1  0e{}^{14}_{6}\mathrm{C} \to {}^{14}_{7}\mathrm{N} + {}^{\;0}_{-1}\mathrm{e}. Controle: 14=14+014 = 14 + 0 en 6=716 = 7 - 1; een neutron is een proton geworden plus het uitgestoten elektron — de zwakke wisselwerking aan het werk.

Lees in het hoofdstuk →