Wiskunde · Begrippenlijst

Wat is Regulier geparametriseerd oppervlak?

Ook bekend als: geparametriseerd oppervlak

Definitie 19.1 Universitaire wiskunde — Bachelor jaar 2 · Hoofdstuk 19 — Oppervlakken

Zij UR2U \subseteq \R^2 open. Een geparametriseerd oppervlak van klasse Ck\mathcal{C}^k (k1k \geq 1) is een afbeelding σ ⁣:UR3\sigma \colon U \to \R^3, (u,v)σ(u,v)(u, v) \mapsto \sigma(u, v), van klasse Ck\mathcal{C}^k. Een punt heet regulier wanneer de vectoren van de partiële afgeleiden

σu(u,v)=σu(u,v),σv(u,v)=σv(u,v)\sigma_u(u, v) = \frac{\partial\sigma}{\partial u}(u,v), \qquad \sigma_v(u, v) = \frac{\partial\sigma}{\partial v}(u,v)

lineair onafhankelijk zijn, dat wil zeggen σuσv0\sigma_u \wedge \sigma_v \neq 0; het oppervlak heet regulier wanneer elk punt dat is.

Voorbeelden

Voorbeeld 19.2 (De drie standaardbeschrijvingen)

  1. Grafiek: σ(u,v)=(u, v, f(u,v))\sigma(u, v) = (u,\ v,\ f(u, v)) voor fC1(U)f \in \mathcal{C}^1(U). Altijd regulier: σu=(1,0,fu)\sigma_u = (1, 0, f_u) en σv=(0,1,fv)\sigma_v = (0, 1, f_v) zijn onafhankelijk.
  2. Bol (bolcoördinaten): voor de bol met straal RR,

    σ(θ,φ)=(Rcosθcosφ, Rsinθcosφ, Rsinφ),(θ,φ)R×(π2,π2),\sigma(\theta, \varphi) = (R\cos\theta\cos\varphi,\ R\sin\theta\cos\varphi,\ R\sin\varphi), \qquad (\theta, \varphi) \in \R \times \bigl(-\tfrac\pi2, \tfrac\pi2\bigr),

    met θ\theta de lengtegraad en φ\varphi de breedtegraad. Men gaat na dat σθσφ=R2cosφ>0\norm{\sigma_\theta \wedge \sigma_\varphi} = R^2\cos\varphi > 0: regulier buiten de polen (die deze kaart weglaat).

  3. Niveauverzameling: S={(x,y,z):f(x,y,z)=c}S = \{(x,y,z) : f(x, y, z) = c\} met ff van klasse C1\mathcal{C}^1 en f0\nabla f \neq 0 op SS. Nabij elk punt kan één coördinaat als functie van de twee andere worden uitgedrukt met de stelling van de impliciete functie (Hoofdstuk 15), dus is SS lokaal een grafiek.

Voorbeeld 19.3 (Van niveauverzameling naar grafiek)

De stelling van de impliciete functie in punt 3 verdient één expliciete doorloop. Neem de bol x2+y2+z2=R2x^2 + y^2 + z^2 = R^2 nabij haar noordpool (0,0,R)(0, 0, R): daar is fz=2z=2R0\frac{\partial f}{\partial z} = 2z = 2R \neq 0, en naar zz oplossen geeft de grafiekkaart

z=R2x2y2,x2+y2<R2,z = \sqrt{R^2 - x^2 - y^2}, \qquad x^2 + y^2 < R^2 ,

overal regulier op haar (open) domein — ook in de pool die de bolkaart miste. Nabij een punt op de evenaar zoals (R,0,0)(R, 0, 0) lost dezelfde stelling naar xx op (fx=2R0\frac{\partial f}{\partial x} = 2R \neq 0). De vuistregel: een niveauoppervlak is een grafiek boven het coördinaatvlak dat loodrecht staat op de grootste component van de gradiënt, en door de bol met zes zulke grafiekkaarten te overdekken, gaat men haar gladheid overal na zonder enige goniometrie.

Lees in het hoofdstuk →