Wat is Celcyclus? — Biologie

Definitie 12.1 Biologie bovenbouw · Hoofdstuk 12 — De celcyclus en de mitose

De celcyclus is de opeenvolging van gebeurtenissen van de geboorte van een cel, door deling, tot haar eigen deling in tweeën. Zij omvat de interfase, waarin de cel groeit en haar DNA kopieert, en de M-fase, waarin eerst de kern zich deelt (de mitose) en daarna het cytoplasma (de cytokinese). De interfase bestaat uit drie delen: $\mathrm{G_1}$ (groei), S (DNA-replicatie, Hoofdstuk 11) en $\mathrm{G_2}$ (voorbereiding op de deling).

De celcyclus van een gewone delende menselijke cel, ongeveer 24 uur. De interfase (G_1, S, G_2) neemt er 23 in beslag, de deling zelf één. Veel cellen verlaten de cyclus na G_1 en delen zich nooit meer. — De celcyclus van een gewone delende menselijke cel, ongeveer 24 uur. De interfase ( $\mathrm{G_1}$ , S, $\mathrm{G_2}$ ) neemt er 23 in beslag, de deling zelf één. Veel cellen verlaten de cyclus na $\mathrm{G_1}$ en delen zich nooit meer.

Hoeveelheid DNA in één celkern over twee opeenvolgende cycli van 24 uur. Zij verdubbelt tijdens S en halveert aan het eind van de mitose; een dochtercel begint altijd met q. — Hoeveelheid DNA in één celkern over twee opeenvolgende cycli van 24 uur. Zij verdubbelt tijdens S en halveert aan het eind van de mitose; een dochtercel begint altijd met $q$ .

Voorbeelden

Voorbeeld 12.3 (De kromme lezen)

Een cel die op $2q$ wordt gemeten, kan in $\mathrm{G_2}$ of in het begin van de mitose zijn; op $1.5q$ is zij zeker in S, halverwege de replicatie; op $q$ is zij in $\mathrm{G_1}$ — of zij heeft de cyclus voorgoed verlaten, zoals een zenuwcel of een spiervezel, die hun leven lang op $q$ blijven. Een weefsel waarin elke cel op $q$ staat, is een weefsel dat is opgehouden met delen.

Voorbeeld 12.6 (Tellen in de wortelpunt)

Van 600 getelde cellen in een wortelpunt zijn er 540 in interfase en 60 in mitose: een mitose-index van 10%. Duurt de cyclus 20 uur, dan duurt de mitose ongeveer $0.10 \times 20 = 2\,\mathrm{h}$ ; en zijn 36 van de 60 delende cellen in profase, dan neemt de profase $36/60$ van die twee uur in beslag, zo’n 72 minuten, terwijl de anafase, in slechts 4 cellen gezien, ongeveer 8 minuten duurt. Het zeldzaamste stadium is het snelste.

Lees in het hoofdstuk →

Voorbeelden

Verwante begrippen