CoachEen klier waarvan het product in het bloed wordt afgegeven (en niet door een buisje, zoals bij het speeksel) is een hormoonklier, en haar producten zijn de hormonen. De belangrijkste schrijvers: de regelklier onder in de hersenen — de starter van de puberteit, en de dirigent van de meeste andere; de schildklier in de hals — haar hormoon bepaalt het draaitempo van het hele lichaam; de bijnieren als kapjes op de nieren — het alarmhormoon van schrik en sprint; de alvleesklier — haar hormoon beheert de glucose in het bloed; en de eierstokken en zaadballen — de cyclus- en verbouwingshormonen uit Hoofdstuk 57.
Voorbeelden
Voorbeeld 61.3 (De rondgang van één boodschapper: het alarmhormoon)
Een bijna-aanrijding op de fiets: de bijnieren storten hun alarmhormoon in het bloed, en binnen enkele seconden — één ronde van de bloedsomloop (Voorbeeld 27.2) — reageert elke passende ontvanger tegelijk: het tempo van het hart springt omhoog, de luchtwegen worden wijder, de lever geeft gebankierde glucose vrij (de bank uit Voorbeeld 50.9, opgeëist), de vaten van de spieren worden wijder en die van het spijsverteringskanaal nauwer (het omleiden uit Propositie 49.4, nu door een hormoon vastgehouden), en de huid wordt bleek en gaat prikkelen. Eén brief, zes antwoorden, één gecoördineerde toestand: klaar.
Voorbeeld 61.5 (Als de terugkoppeling faalt: diabetes)
Bij diabetes valt het signaal van het opslaghormoon uit — de alvleesklier stopt met schrijven, of de ontvangers stoppen met antwoorden. Na elke maaltijd stapelt de glucose zich in het bloed op; het terugwinnen door de nier wordt overweldigd en er verschijnt suiker in de urine — het klassieke signaal uit Voorbeeld 53.5, eindelijk verklaard. De behandeling is toegepast hoofdstuk: afgemeten doses van het ontbrekende hormoon, getimed op de maaltijden — de brief per injectiespuit geschreven. Miljoenen mensen leven prima met precies die regeling.
Voorbeeld 61.8 (De methode op de tempoklier)
Schrijver: de schildklier, gedirigeerd door de regelklier. Ontvangers: vrijwel elke cel — het hormoon bepaalt het tempo van het trage vuur uit Propositie 46.5. Terugkoppeling: de regelklier leest het gehalte af en stelt haar dirigeren bij. Falen: te weinig, en de hele motor draait stationair — moeheid, kou, alles vertraagd; te veel, en hij raast. Gebruik: het ontbrekende hormoon als dagelijkse tablet — een van de oudste brieven-per-post van de geneeskunde.