Wat is Atoomeconomie?

Voorbeeld 48.12 (Additie tegen substitutie)

Broomethaan uit etheen, $\ce{C2H4 + HBr -> C2H5Br}$: elk atoom komt in het product terecht, atoomeconomie $108.9/(28.0 + 80.9) = 100\,\%$. Ethanol uit broomethaan, $\ce{C2H5Br + NaOH -> C2H5OH + NaBr}$: de atoomeconomie is $46.0/(108.9 + 40.0) = 30.9\,\%$; per kilogram ethanol $2.2\,\mathrm{kg}$ natriumbromide. Een additie heeft altijd een atoomeconomie van $100\,\%$; een substitutie of een eliminatie nooit.

Voorbeeld 48.15 (Twee routes naar ibuprofen)

Ibuprofen, $\ce{C13H18O2}$, wordt gemaakt uit de koolwaterstof $\ce{C10H14}$ (isobutylbenzeen). De oudere route gebruikt zes stappen en in elke stap een volle hoeveelheid reagens; bij elkaar opgeteld hebben haar beginstoffen een som van molaire massa’s van $514.5\,\mathrm{g}/\mathrm{mol}$, voor $206.0\,\mathrm{g}/\mathrm{mol}$ ibuprofen: atoomeconomie $40\,\%$. De nieuwere route gebruikt drie stappen, waarvan twee gekatalyseerd, en de totale vergelijking

geeft $206.0/266.0 = 77\,\%$. Haar bijproduct, ethaanzuur, wordt teruggewonnen en gebruikt: als je het als product meetelt, is de atoomeconomie meer dan $99\,\%$.