Wiskunde · Begrippenlijst

Wat is Karakteristieke veelterm?

Ook bekend als: algebraïsche multipliciteit · meetkundige multipliciteit

Definitie 3.3 Universitaire wiskunde — Bachelor jaar 2 · Hoofdstuk 3 — Reductie van endomorfismen

χu(X)=det(Xidu)\chi_u(X) = \det(X\,\mathrm{id} - u) — in elke basis berekend als det(XInA)\det(XI_n - A), een monische veelterm van graad nn, invariant onder gelijkvormigheid (Stelling 2.17). Haar nulpunten in KK zijn precies de eigenwaarden (λ\lambda eigenwaarde     uλid\iff u - \lambda\,\mathrm{id} niet injectief     χu(λ)=0\iff \chi_u(\lambda) = 0), en

χu(X)=Xn(tru)Xn1++(1)ndetu.\chi_u(X) = X^n - (\operatorname{tr} u)\, X^{n-1} + \dots + (-1)^n \det u .

De algebraïsche multipliciteit mλm_\lambda van een eigenwaarde is haar multipliciteit als nulpunt van χu\chi_u; de meetkundige multipliciteit is dimEλ\dim E_\lambda, en er geldt 1dimEλmλ1 \leq \dim E_\lambda \leq m_\lambda.

Voorbeelden

Voorbeeld 3.4 (Dezelfde χ\chi, andere meetkunde)

De matrices

(2002)en(2102)\begin{pmatrix}2 & 0\\ 0 & 2\end{pmatrix} \qquad\text{en}\qquad \begin{pmatrix}2 & 1\\ 0 & 2\end{pmatrix}

hebben dezelfde karakteristieke veelterm (X2)2(X - 2)^2, hetzelfde spoor, dezelfde determinant en hetzelfde spectrum — en toch zijn zij niet gelijkvormig: bij de eerste heeft E2E_2 dimensie 22 (meetkundige multipliciteit 22), bij de tweede dimensie 11. De karakteristieke veelterm ziet alleen de algebraïsche multipliciteiten; de dimensies van de eigenruimten zijn de fijnere invariant, en de minimale veelterm beslist (X2X - 2 tegenover (X2)2(X - 2)^2). Moraal voor elke bespreking van diagonaliseerbaarheid: χ\chi stelt de kandidatenlijst op, maar de kernen brengen de stemmen uit.

Lees in het hoofdstuk →