Wat is Vermogen en de watt?

Voorbeeld 68.3 (De huishoudladder)

Lees de plaatjes op de machines van het gezin: een controlelampje $1\,\mathrm{W}$; een moderne lamp $5\,\mathrm{W}$ (haar gloeiende voorouder gaf er zestig uit voor hetzelfde licht — het verschil was warmte); een laptop $50\,\mathrm{W}$; een televisie $100\,\mathrm{W}$; een wasmachine die haar water verwarmt $2000\,\mathrm{W}$; de waterkoker $2300\,\mathrm{W}$; een doorstroomboiler tot $9000\,\mathrm{W}$. Het patroon van de ladder: alles wat als taak verwarmen heeft, klimt naar de kilowatts — warmte is de duurste vorm van energie om te leveren.

Voorbeeld 68.8 (De rekening lezen)

De elektriciteitsmeter naast de voordeur telt elk kilowattuur dat het huis binnenkomt; de rekening is het maandverschil maal het tarief. De $250$ maandeenheden van een doorsneegezin vallen bij doorlichting uiteen: eerst waterverwarming en radiatoren (de kilowattclub), dan de koude apparaten — bescheiden watts, maar altijd draaiend — dan koken, wassen, licht en elektronica. De kracht van de doorlichting: ze vindt de echte hefbomen. Tien oude lampen van $60\,\mathrm{W}$ vervangen door van $5\,\mathrm{W}$ bespaart duizend keer meer dan elke lader in huis uit het stopcontact halen.

Voorbeeld 68.9 (De sluipvampiers)

Kleine lettertjes, lange uren: het stand-bylampje van een televisie nipt $0.5\,\mathrm{W}$ — maar wel alle $720$ uur van de maand: $0.0005 \times 720 = 0.36\,\mathrm{kWh}$. Eén vampier is onschuldig; een huis met twintig nippers van elk een watt betaalt maandelijks $0.02 \times 720 \approx 14\,\mathrm{kWh}$ voor niets. Vermogen maal tijd vergeeft geen enkele factor: de tweede bijt wanneer de eerste zich verstopt.