Wat is Het ribosoom? — Biologie

Definitie 19.8 Universitaire biologie — jaar 1 · Hoofdstuk 19 — Genexpressie: transcriptie en translatie

Het ribosoom is een deeltje van twee subeenheden, elk van ribosomaal RNA en eiwitten (bij bacteriën: een kleine subeenheid van 30S en een grote van 50S, samen 70S, $2.5\,\mathrm{MDa}$ ; eukaryote ribosomen zijn groter, 80S). De kleine subeenheid bindt de boodschapper en decodeert haar; de grote subeenheid houdt de tRNA’s vast en vormt de peptidebinding — de katalysator is het ribosomale RNA zelf. Drie tRNA-plaatsen strekken zich over beide subeenheden uit: A (aminoacyl, waar het volgende geladen tRNA binnenkomt), P (peptidyl, dat de groeiende keten vasthoudt), E (exit).

Het ribosoom: twee subeenheden geklemd op de boodschapper, twee transfer-RNA’s in de spleet, en de groeiende keten die door een tunnel in de grote subeenheid vertrekt.

Eén ronde verlenging. Een geladen tRNA wordt in de A-plaats toegelaten wanneer zijn anticodon past; het ribosomale RNA verbindt de keten met zijn aminozuur; het ribosoom schuift één codon op, en het lege tRNA vertrekt. Twee GTP per residu, plus de twee energierijke bindingen die het laden van het tRNA kost.

Voorbeelden

Voorbeeld 19.12 (De getallen van een cel)

Een groeiende E. coli bevat zo’n $20\,000$ ribosomen, die er elk twintig residuen per seconde bij zetten: $4 \times 10^{5}$ residuen per seconde, een miljoen eiwitten van $300\,$ residuen in een uur — haar eigen inhoud, en dat is wat elk uur verdubbelen vraagt. De helft van haar energie gaat naar de eiwitsynthese. Een levercel bevat tien miljoen ribosomen en maakt eiwitten voor weken gebruik in plaats van voor een deling; een plasmacel, die antistof afscheidt, zet er vrijwel alle in voor één eiwit en stort tweeduizend moleculen per seconde uit.

Lees in het hoofdstuk →

Voorbeelden

Verwante begrippen