Wat is Stikstofassimilatie, transaminering?

Ammonium komt vrijwel uitsluitend via glutamaat in de organische stof terecht: glutamaatdehydrogenase hangt het aan $\alpha$-ketoglutaraat, en glutaminesynthetase hangt een tweede aan de zijketen van glutamaat (één ATP), waarmee glutamine ontstaat. Vanuit die twee gevers verplaatsen transaminasen (aminotransferasen, met een co-enzym uit vitamine B$_6$) de aminogroep naar elk willekeurig $\alpha$-ketozuur, en bouwen zo aminozuren uit de koolstofskeletten van de centrale routes: de glutamaatfamilie uit $\alpha$-ketoglutaraat, de aspartaatfamilie uit oxaalacetaat, alanine en serine uit pyruvaat en 3-fosfoglyceraat. Planten en bacteriën maken alle twintig; dieren zijn de lange routes naar negen ervan kwijtgeraakt, de essentiële aminozuren, en halen die uit hun voedsel. Dezelfde transaminasen halen, achterwaarts gedraaid, de stikstof uit overtollige aminozuren voor de uitscheiding als ammoniak (vissen), ureum (zoogdieren) of urinezuur (vogels, insecten).