CoachAmmonium komt vrijwel uitsluitend via glutamaat in de organische stof terecht: glutamaatdehydrogenase hangt het aan -ketoglutaraat, en glutaminesynthetase hangt een tweede aan de zijketen van glutamaat (één ATP), waarmee glutamine ontstaat. Vanuit die twee gevers verplaatsen transaminasen (aminotransferasen, met een co-enzym uit vitamine B) de aminogroep naar elk willekeurig -ketozuur, en bouwen zo aminozuren uit de koolstofskeletten van de centrale routes: de glutamaatfamilie uit -ketoglutaraat, de aspartaatfamilie uit oxaalacetaat, alanine en serine uit pyruvaat en 3-fosfoglyceraat. Planten en bacteriën maken alle twintig; dieren zijn de lange routes naar negen ervan kwijtgeraakt, de essentiële aminozuren, en halen die uit hun voedsel. Dezelfde transaminasen halen, achterwaarts gedraaid, de stikstof uit overtollige aminozuren voor de uitscheiding als ammoniak (vissen), ureum (zoogdieren) of urinezuur (vogels, insecten).
উদাহরণ
Voorbeeld 16.10 (Nucleotiden)
Een purinering wordt op ribose-5-fosfaat opgebouwd uit glycine, aspartaat, twee glutaminen, twee eenheden van één koolstof en , tegen zes ATP; een pyrimidine uit aspartaat en carbamoylfosfaat. Deoxynucleotiden worden uit ribonucleotiden gemaakt door de suiker te reduceren, met NADPH. Een cel die op het punt staat te delen maakt in een uur zo’n nucleotiden; de geneesmiddelen die deze synthesen blokkeren — methotrexaat, 5-fluoro-uracil — treffen delende cellen het eerst, en daarom worden zij tegen kanker gebruikt.