Wat is Vloeibaarheid, faseovergang? — Biologie

Definitie 9.10 Universitaire biologie — jaar 1 · Hoofdstuk 9 — Lipiden

Een lipidedubbellaag heeft een faseovergangstemperatuur $T_m$ : eronder zijn de ketens in een geordende, gelachtige toestand gepakt waarin de lipiden nauwelijks bewegen; erboven zijn zij wanordelijk en is de dubbellaag een tweedimensionale vloeistof waarin een lipide een miljoen keer per seconde van plaats wisselt met haar buur en het vlak van de membraan met $1\,\text{µ}\mathrm{m}/\mathrm{s}$ doorkruist. Cellen houden hun membranen boven $T_m$ : de vloeibaarheid laat eiwitten diffunderen en draaien, blaasjes afknoppen en versmelten, en de dubbellaag zich sluiten.

De vloeibaarheid tegen de temperatuur voor drie dubbellagen. Verzadigde ketens bevriezen scherp bij ongeveer 40\, C; één dubbele binding per lipide brengt de overgang onder nul; cholesterol vervlakt de overgang tot een zachte helling en houdt de membraan over het fysiologische bereik noch vast noch te vloeibaar. — De vloeibaarheid tegen de temperatuur voor drie dubbellagen. Verzadigde ketens bevriezen scherp bij ongeveer $40\,{}^{\circ}\mathrm{C}$ ; één dubbele binding per lipide brengt de overgang onder nul; cholesterol vervlakt de overgang tot een zachte helling en houdt de membraan over het fysiologische bereik noch vast noch te vloeibaar.

Voorbeelden

Voorbeeld 9.13 (Boter, olijfolie, visolie)

Boter ( $65\,\%$ verzadigd) is vast in de koelkast en zacht bij kamertemperatuur; olijfolie ( $75\,\%$ oliezuur) is vloeibaar bij kamertemperatuur en wordt troebel in de koelkast; visolie, rijk aan omega-3-zuren met vijf en zes dubbele bindingen, blijft vloeibaar bij $-20\,{}^{\circ}\mathrm{C}$ , en dat is wat de membranen van een kabeljauw in de Noord-Atlantische Oceaan nodig hebben.

Lees in het hoofdstuk →

Voorbeelden

Verwante begrippen